MEDYCYNA PODRÓŻY · KIERUNKI
Boliwia
Altiplano, Amazonia i przejazdy na dużych wysokościach. Zdrowotnie liczą się żółta gorączka, choroba wysokościowa i higiena żywienia.
- Boliviano (BOB)
- Pobyt turystyczny bez wizy do 90 dni w roku kalendarzowym
- Międzynarodowe prawo jazdy
- Czas letni: −6 h · Czas zimowy: −5 h
- Gniazdka A/C
Wjazd i formalności
- Wiza i pobyt
- Pobyt turystyczny bez wizy do 90 dni w roku kalendarzowym. Paszport ważny co najmniej 6 miesięcy od daty wjazdu; przy przekraczaniu granicy lądowej pilnuj pieczątki wjazdowej.
- Prawo jazdy
- Międzynarodowe prawo jazdy.
- Strefa czasowa
- Czas letni: −6 h · Czas zimowy: −5 h.
Wymogi wjazdowe za profilem kraju MSZ (odyseusz.gov.pl), stan na 9 lipca 2026. Przepisy się zmieniają, więc przed wyjazdem sprawdź aktualny profil.
Szczepienia
Wymagane przy wjeździe: Brak wymagań obowiązkowych przy wjeździe z Polski. Świadectwo szczepienia przeciw żółtej gorączce bywa sprawdzane przy wjeździe z krajów, w których choroba występuje, i przy podróży do sąsiednich państw.
Zalecane przed wyjazdem
- Szczepionka przeciw chikungunyi: CDC zaleca ją osobom podróżującym w rejon aktywnego ogniska chikungunyi. Sprawdzamy aktualną sytuację przed wyjazdem.
Ostateczny zestaw szczepień zależy od trasy, długości pobytu, pory roku i stanu zdrowia. Ustalamy go na konsultacji. Szczepienia wykonujemy podczas tej samej wizyty.
Malaria
Ryzyko na
Ryzyko na wschód od Andów, na wysokościach poniżej 2500 m (Beni, Pando, Santa Cruz, część La Paz i Cochabamby). W La Paz, nad jeziorem Titicaca i w Uyuni malarii nie ma: profilaktykę lekową dobieramy do trasy.
Gorączka do roku po powrocie z rejonu malarycznego = pilna diagnostyka.
Choroby
Opisy i mapy: Choroby tropikalne.
Apteczka
- lek na chorobę wysokościową dobrany przez lekarza
- doustne płyny nawadniające i lek przeciwbiegunkowy
- repelent z DEET 30–50%
- krem z filtrem SPF 50 (silne słońce na wysokości)
- leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe
- leki przyjmowane na stałe w bagażu podręcznym
Do wydruku: lista pakowania.
Na miejscu
- Aklimatyzacja: pierwsze 1–2 dni bez wysiłku, dużo płynów, bez alkoholu.
- Woda butelkowana, jedzenie gorące i świeżo przygotowane.
- Silne promieniowanie UV: filtr, czapka i okulary.
- Repelent w rejonach nizinnych (malaria, denga, żółta gorączka).
- Szczepienie przeciw żółtej gorączce na co najmniej 10 dni przed wjazdem w rejon ryzyka.
Podróż z dzieckiem
La Paz leży na wysokości ponad 3600 m: u dzieci aklimatyzacja trwa dłużej, a objawy choroby wysokościowej łatwo pomylić z przemęczeniem. Zaplanuj pierwsze dni bez wysiłku i omów wyjazd z pediatrą.
| Szczepienie | Od kiedy | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| WZW B | od urodzenia | W kalendarzu szczepień dziecko dostaje ją w pierwszej dobie życia. |
| Wścieklizna | bez dolnej granicy wieku | Po ugryzieniu szczepi się w każdym wieku, także niemowlę. |
| Błonica, tężec, krztusiec | od 6. tygodnia | Zwykle realizowana w ramach Programu Szczepień Ochronnych (PSO); przed wyjazdem sprawdzamy, czy dawki są aktualne. |
| Żółta gorączka | od 9. miesiąca | U młodszego dziecka rozważamy zmianę trasy albo zaświadczenie o przeciwwskazaniu. |
| WZW A | od 12. miesiąca | Preparaty są zarejestrowane od 12. miesiąca. Niemowlę 6–11 miesięcy może przed wyjazdem dostać dawkę podróżną poza rejestracją, zgodnie z zaleceniem CDC; nie liczy się ona do schematu podstawowego. |
| Dur brzuszny | od 2. roku życia | Poniżej 2 lat szczepionka nie działa wystarczająco; pozostaje ostrożność przy jedzeniu i wodzie. |
Profilaktyka malarii u dziecka
Najczęściej stosowana u dorosłych doksycyklina jest przeciwwskazana poniżej 8. roku życia, więc młodsze dziecko dostaje inny lek, dobierany do masy ciała, nie do wieku. Granice podajemy za CDC (Yellow Book 2026).
- Doksycyklina: od 8. roku życia. Poniżej 8 lat przeciwwskazana, bo może trwale przebarwić zawiązki zębów.
- Atowakwon z proguanilem: od 5 kg masy ciała. Dla dzieci jest osobna, mniejsza tabletka, niestety niedostępna w Polsce. Alternatywne preparaty i sposób podania omawiamy na konsultacji; poniżej 5 kg lek nie jest zalecany.
- Meflochina: bez dolnej granicy masy ciała. Obecnie niedostępna w Polsce. Trzeba ją sprowadzić z zagranicy. Podaje się ją raz w tygodniu. Ze względu na rzadkie działania neuropsychiatryczne stosujemy ją dopiero wtedy, gdy pozostałe leki są przeciwwskazane albo niedostępne.
- Tafenochina: nie u dzieci. Nie ma wskazania pediatrycznego, więc u dziecka jej nie stosujemy.
Dawkę i preparat ustalamy na konsultacji: liczy się masa ciała, trasa i pora roku. Żaden lek nie chroni w 100%, więc ochrona przed komarami zostaje obowiązkowa.
Czym chronić dziecko przed komarami
- Moskitiera nad łóżeczkiem i nad wózkiem: od urodzenia. Poniżej 6. miesiąca życia to jedyna metoda, bo nie zaleca się wtedy stosowania repelentów na skórę.
- Długie rękawy i nogawki: od urodzenia. Komary przenoszące dengę gryzą w dzień, malaryczne w nocy.
- Permetryna na ubranie i moskitierę: od 2. miesiąca. Spray na tkaninę: wózek, odzież, moskitiera. Nigdy na skórę. Działa nawet po kilku praniach.
- Ikarydyna (pikarydyna): od 2. roku życia. Łagodniejsza dla skóry niż DEET i nie niszczy tworzyw sztucznych. Stężenie 10% stosujemy od 2. roku życia, a 20–25% dopiero od 3. roku życia.
- DEET do 10%: od 2. roku życia. Poniżej 2 lat nie stosujemy go wcale. U dziecka 2–12 lat wybieramy stężenie do 10%; mocniejsze preparaty zostawiamy dorosłym. Nie nakładaj na skórę pod ubraniem, na twarz ani na dłonie dziecka.
- Olejek eukaliptusa cytrynowego (OLE, PMD): od 3. roku życia. Jedyny „naturalny” preparat o potwierdzonej skuteczności.
Podany wiek jest orientacyjny, a o kwalifikacji decyduje lekarz na wizycie. Więcej w poradniku: podróż z dzieckiem.
Gniazdka i prąd
- Typ A
- Typ C
230 V / 50 Hz (w La Paz często 115 V)
W tym kraju spotkasz gniazdka typów A i C. Polska wtyczka pasuje wyłącznie do typu C, więc zabierz przejściówkę. Napięcie bywa niższe niż w Polsce, więc suszarka albo prostownica mogą nie zadziałać. Ładowarki do telefonów i laptopów obsługują pełny zakres.
Podobne kierunki
Planujesz wyjazd do Boliwii?
Na konsultacji ustalimy plan szczepień i profilaktyki pod Twoją trasę. Szczepienia wykonujemy podczas tej samej wizyty.
Informacje zdrowotne opracowaliśmy na podstawie zaleceń WHO i CDC. Wymagania wjazdowe, wizowe i dotyczące prawa jazdy zmieniają się, więc przed wyjazdem sprawdź komunikaty MSZ. Strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
Treść merytoryczna: lek. Karolina Kazubska, medycyna podróżyAktualizacja: 22.08.2026Źródła: WHO, CDC, Polskie Towarzystwo Medycyny Morskiej, Tropikalnej i Podróży