MEDYCYNA PODRÓŻY · KIERUNKI
Gambia
Wyjazdy plażowe i ptasiarskie w Afryce Zachodniej. Konieczna jest profilaktyka malarii, szczepienia pokarmowe i żółta gorączka.
- Dalasi gambijskie (GMD)
- Pobyt turystyczny do 28 dni bez wizy
- Międzynarodowe prawo jazdy
- Czas letni: −2 h · Czas zimowy: −1 h
- Gniazdka G
Wjazd i formalności
- Wiza i pobyt
- Pobyt turystyczny do 28 dni bez wizy. Wjazd tylko na paszport biometryczny.
- Prawo jazdy
- Międzynarodowe prawo jazdy.
- Strefa czasowa
- Czas letni: −2 h · Czas zimowy: −1 h.
Wymogi wjazdowe za profilem kraju MSZ (odyseusz.gov.pl), stan na 30 czerwca 2026. Przepisy się zmieniają, więc przed wyjazdem sprawdź aktualny profil.
Szczepienia
Wymagane przy wjeździe: Świadectwo szczepienia przeciw żółtej gorączce jest wymagane przy wjeździe z krajów, w których choroba występuje. CDC zaleca to szczepienie wszystkim podróżnym od 9. miesiąca życia.
Zalecane przed wyjazdem
Ostateczny zestaw szczepień zależy od trasy, długości pobytu, pory roku i stanu zdrowia. Ustalamy go na konsultacji. Szczepienia wykonujemy podczas tej samej wizyty.
Malaria
Ryzyko w
Ryzyko w całym kraju przez cały rok, największe w porze deszczowej (czerwiec-październik). CDC zaleca profilaktykę lekową wszystkim podróżnym: preparat i dawkę dobieramy na konsultacji.
Gorączka do roku po powrocie z rejonu malarycznego = pilna diagnostyka.
Choroby
Opisy i mapy: Choroby tropikalne.
Apteczka
- lek przeciwmalaryczny dobrany przez lekarza
- doustne płyny nawadniające i lek przeciwbiegunkowy
- repelent z DEET 30–50% i moskitiera
- krem z filtrem SPF 50
- antybiotyk zalecony przez lekarza
- opatrunki, środek odkażający i termometr
Do wydruku: lista pakowania.
Na miejscu
- Moskitiera i repelent od zmierzchu do świtu.
- Woda butelkowana, jedzenie gorące i świeżo przygotowane.
- Nie kąp się w wodach słodkich.
- Nie dotykaj psów i małp. Wścieklizna występuje w kraju.
- Gorączka po powrocie: pilna diagnostyka w kierunku malarii.
Podróż z dzieckiem
Profilaktyka malarii u dziecka zależy od masy ciała, a nie od wieku: dawkę ustala lekarz. Nad rzeką Gambia obowiązuje zakaz brodzenia (schistosomoza).
| Szczepienie | Od kiedy | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| WZW B | od urodzenia | W kalendarzu szczepień dziecko dostaje ją w pierwszej dobie życia. |
| Wścieklizna | bez dolnej granicy wieku | Po ugryzieniu szczepi się w każdym wieku, także niemowlę. |
| Meningokoki A, C, W, Y | od 6. tygodnia | Preparat i schemat zależą od wieku; u najmłodszych potrzebne są trzy dawki. W podróży zalecana zwłaszcza przy wyjazdach do pasa meningokokowego Afryki Subsaharyjskiej oraz na pielgrzymkę do Mekki, gdzie jest wymagana. |
| Żółta gorączka | od 9. miesiąca | U młodszego dziecka rozważamy zmianę trasy albo zaświadczenie o przeciwwskazaniu. |
| WZW A | od 12. miesiąca | Preparaty są zarejestrowane od 12. miesiąca. Niemowlę 6–11 miesięcy może przed wyjazdem dostać dawkę podróżną poza rejestracją, zgodnie z zaleceniem CDC; nie liczy się ona do schematu podstawowego. |
| Cholera | od 2. roku życia | Dzieci 2–6 lat dostają trzy dawki zamiast dwóch. |
| Dur brzuszny | od 2. roku życia | Poniżej 2 lat szczepionka nie działa wystarczająco; pozostaje ostrożność przy jedzeniu i wodzie. |
Profilaktyka malarii u dziecka
Najczęściej stosowana u dorosłych doksycyklina jest przeciwwskazana poniżej 8. roku życia, więc młodsze dziecko dostaje inny lek, dobierany do masy ciała, nie do wieku. Granice podajemy za CDC (Yellow Book 2026).
- Doksycyklina: od 8. roku życia. Poniżej 8 lat przeciwwskazana, bo może trwale przebarwić zawiązki zębów.
- Atowakwon z proguanilem: od 5 kg masy ciała. Dla dzieci jest osobna, mniejsza tabletka, niestety niedostępna w Polsce. Alternatywne preparaty i sposób podania omawiamy na konsultacji; poniżej 5 kg lek nie jest zalecany.
- Meflochina: bez dolnej granicy masy ciała. Obecnie niedostępna w Polsce. Trzeba ją sprowadzić z zagranicy. Podaje się ją raz w tygodniu. Ze względu na rzadkie działania neuropsychiatryczne stosujemy ją dopiero wtedy, gdy pozostałe leki są przeciwwskazane albo niedostępne.
- Tafenochina: nie u dzieci. Nie ma wskazania pediatrycznego, więc u dziecka jej nie stosujemy.
Dawkę i preparat ustalamy na konsultacji: liczy się masa ciała, trasa i pora roku. Żaden lek nie chroni w 100%, więc ochrona przed komarami zostaje obowiązkowa.
Czym chronić dziecko przed komarami
- Moskitiera nad łóżeczkiem i nad wózkiem: od urodzenia. Poniżej 6. miesiąca życia to jedyna metoda, bo nie zaleca się wtedy stosowania repelentów na skórę.
- Długie rękawy i nogawki: od urodzenia. Komary przenoszące dengę gryzą w dzień, malaryczne w nocy.
- Permetryna na ubranie i moskitierę: od 2. miesiąca. Spray na tkaninę: wózek, odzież, moskitiera. Nigdy na skórę. Działa nawet po kilku praniach.
- Ikarydyna (pikarydyna): od 2. roku życia. Łagodniejsza dla skóry niż DEET i nie niszczy tworzyw sztucznych. Stężenie 10% stosujemy od 2. roku życia, a 20–25% dopiero od 3. roku życia.
- DEET do 10%: od 2. roku życia. Poniżej 2 lat nie stosujemy go wcale. U dziecka 2–12 lat wybieramy stężenie do 10%; mocniejsze preparaty zostawiamy dorosłym. Nie nakładaj na skórę pod ubraniem, na twarz ani na dłonie dziecka.
- Olejek eukaliptusa cytrynowego (OLE, PMD): od 3. roku życia. Jedyny „naturalny” preparat o potwierdzonej skuteczności.
Podany wiek jest orientacyjny, a o kwalifikacji decyduje lekarz na wizycie. Więcej w poradniku: podróż z dzieckiem.
Gniazdka i prąd
- Typ G
230 V / 50 Hz
W tym kraju stosowane są gniazdka typu G, dlatego zabierz przejściówkę.
Podobne kierunki
Planujesz wyjazd do Gambii?
Na konsultacji ustalimy plan szczepień i profilaktyki pod Twoją trasę. Szczepienia wykonujemy podczas tej samej wizyty.
Informacje zdrowotne opracowaliśmy na podstawie zaleceń WHO i CDC. Wymagania wjazdowe, wizowe i dotyczące prawa jazdy zmieniają się, więc przed wyjazdem sprawdź komunikaty MSZ. Strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
Treść merytoryczna: lek. Karolina Kazubska, medycyna podróżyAktualizacja: 22.08.2026Źródła: WHO, CDC, Polskie Towarzystwo Medycyny Morskiej, Tropikalnej i Podróży